in

U Petničkoj pećini snimana je čuvena američka serija “Predstraža”, ali za nju ovde retko ko zna. Onda su se pojavili ovi NAŠI KLINCI I IMAJU IDEJU!

Može li Petnička pećina, prvi istraženi lokalitet u istoriji srpske arheologije gde je pronađeno prvo kompletno neolitsko naselje u ovom delu sveta, da postane i atraktivna turistička destinacija, istražuju mladi polaznici arheološkog kampa u Istraživačkoj stanici.

Američke filmadžije koje su finalne epizode treće sezone serije “Predstraža” snimale ovde, kao utisak su imale sledeće reči – “Petnička pećina nije od ovog sveta”.

Mnogobrojni posetioci Petnice ne mogu da sami osete kako su ovde živeli ljudi pre 6.000 godina, jer ih pred pećinom ne čeka ni vodič, ni bilo kakvo obaveštenje zašto je ovaj arheološki lokalitet i biser prirode važan i van nacionalnih okvira.

Učenici uzeli stvar u svoje ruke

Posla da li i kako da Petnička pećina postane dostupna široj javnosti, latili su se srednjoškolci iz Srbije, njih desetak koji ovih dana pohađaju letnji arheološki kamp u 300 metara udaljenoj Istraživačkoj stanici.

Prvo i osnovno zapažanje, na osnovu kojih će i napraviti svoj projekat, jeste da pećina treba da bude u turističkoj ponudi, ali da velika kolonija slepih miševa, koja živi u njoj i koja je zakonom zaštićena, mora da bude sačuvana.

Foto: P. V. / RAS Srbija

– Ušli smo u sve do sada istražene dvorane, a prvo smo zapazili užad u pećini, koje speleološka grupa Društva istraživača iz Valjeva decenijama koristi kao osnovno vežbalište. Kada bi pećina bila u turističkoj funkciji, to bi bio prvi plus i dodatna atrakcija. Pre svega, međutim, neophodno je obezbediti pristupačnost starijim posetiocima i porodicama sa decom. Nama nije bio problem da se probijamo kroz blato sa baterijskim lampama, ali lakši pristup za turiste je neophodan. Pored toga, potrebno je mapiranje pećine, veliki broj obeležja i priča koja će sačekati turistu, bilo multimedijalna, bilo od strane vodiča – priča Beograđanka Milica Antić, učenica četvrtog razreda srednje škole.

Ostali mladi arheolozi ističu da buduća turistička tura treba da poveže pećinu, Istraživačku stanicu i jezero, te da je pred pećinom neophodan restoran za okrepljenje.

Bravo: Osmislili brojne zamimljivosti do detalja!

– Ovo je jedina pećina u kojoj postoje sačuvane ogrebotine pećinskog medveda. Priča može da se „vrti“ i oko legende o aždaji koja živi u jezeru dubokom osam metara u jednoj od dvorana, mrda repom i izaziva pojavu mehurića na površini. Svaka od tih priča, uz obilje drugih materijalnih tragova i eksponata kojima pećina obiluje, bila bi apsolutno zanimljiva za sve generacije turista – smatra Milica.

Foto: P. V. / RAS Srbija

Petnička pećina je još u 19. veku postala predmet istraživanja Josifa Pančića i Jovana Cvijića, a i danas je, najduže u istoriji domaće arheologije, predmet istraživanja. Da bi se sa njom upoznali turisti, međutim, potreban joj je staratelj.

– Prvog dana našeg kampa polaznici su pred pećinom mogli da vide pet automobila nevaljevskih tablica, dakle, ljudi ovde dolaze jer su čuli i žele da je dožive. Pećina, međutim, mora da ima staratelja, kako bi bila dostupna i krajnjim korisnicima. Taj posao, nakon nekoliko pokušaja, jeste na gradskim vlastima Valjeva. Naravno, kako su to uočili i polaznici, treba naći modalitet kako da je posete turisti ali i da njen živi svet ne bude ugrožen, pa makar mogli da uđu u samo jednu od pet istraženih dvorana – kaže Vladimir Pecikoza, rukovodilac programa arheologije u Istraživačkoj stanici.

Pre pet decenija ispred pećine je pronađeno prvo kompletno neolitsko naselje u ovom delu sveta, staro 6.000 godina, a ostaci posuđa i razno oruđe koje su u lovu na životinje koristili stanovnici pećine i dalje se stalno pronalaze. U samoj pećini, pak, otkriveno je ognjište, kosti pećinskog medveda, hijene i srndaća, ali i delovi vojničke opreme iz perioda Rimljana, te ostaci srednjovekovnih zbegova lokalnog stanovništva.

Najzanimljiviji i najatraktivniji deo pećine nalaze se u najvećoj, Koncertnoj dvorani na čijoj su tavanici vremenom nastala dva otvora, kroz koje se probijaju sunčevi zraci i osvetljavaju pećinu. Ukupna dužina pećine je skoro 600 metara, a površina je oko 3.400 kvadrata, od kojih na Koncertnu dvoranu otapada 1.000 kvadrata.

BONUS VIDEO: Pećina krije krunu cara Dušana